Jort Kelder staat bekend om zijn uitgesproken meningen en scherpe observaties. In zijn podcast Jortcast schuwt hij gevoelige onderwerpen zelden en ook deze keer kiest hij ervoor om een discussie aan te zwengelen waarvan hij vooraf al weet dat die reacties zal oproepen. Sterker nog, hij opent het onderwerp met een knipoog. "Ik ben weer stout geweest," zegt hij lachend. En even later voegt hij eraan toe dat hij als "witte man" dit soort opmerkingen eigenlijk niet meer zou mogen maken. Toch besluit hij het onderwerp niet uit de weg te gaan. Een opvallende ontdekking
De aanleiding voor zijn verhaal is de nieuwste editie van de Quote 500. Tijdens het doorbladeren valt hem iets op. Er staan opvallend weinig vrouwen in de lijst van rijkste Nederlanders. Dat verbaast hem. Maar wanneer hij vervolgens ook de lijst bekijkt van jonge vermogenden, de ondernemers en vermogende Nederlanders onder de veertig jaar, valt hetzelfde patroon op. Volgens Jort zijn daar slechts vijf van de honderd namen vrouw. Dat roept bij hem direct vragen op. Jort is een redelijk slimme man, dus hij besluit het gelijk helemaal uit te zoeken. In zijn podcast probeert Jort alle antwoorden te vinden. Maar of dat hem helemaal gaat lukken is natuurlijk maar de vraag.
"Hoe kan dat?" aldus Jort Kelder
Volgens Kelder gaat het hem niet zozeer om de cijfers zelf, maar vooral om de verklaring erachter. Waarom zijn er relatief zo weinig vrouwen vertegenwoordigd in dit soort lijsten? Hij merkt daarbij op dat een deel van de vrouwelijke namen afkomstig is uit familiebedrijven of vermogen dat is geërfd of overgenomen. Daardoor vraagt hij zich af hoeveel vrouwen volledig op eigen kracht een groot zakelijk imperium hebben opgebouwd. Tijdens zijn verhaal noemt Jort onder meer Nina Brink als een ondernemer die volgens hem wél op eigen kracht een groot zakelijk succes heeft opgebouwd. Juist daarom vindt hij het opvallend dat hij relatief weinig vergelijkbare voorbeelden ziet wanneer hij door de lijsten bladert. Dat betekent volgens hem niet dat succesvolle vrouwelijke ondernemers niet bestaan, maar wel dat ze in dit specifieke overzicht beperkt vertegenwoordigd lijken. En precies dat wil hij bespreken.
"Eigenlijk is dit een feministisch standpunt"
Opvallend genoeg noemt Jort zijn eigen vraagstelling zelfs behoorlijk feministisch. Volgens hem zou het juist mooi zijn als vrouwen en mannen ook in het bedrijfsleven veel gelijker vertegenwoordigd zouden zijn. Hij benadrukt dat hij het merkwaardig vindt dat de verschillen nog altijd zo groot lijken. Zijn bedoeling is volgens hem niet om vrouwen te bekritiseren, maar juist om te onderzoeken waar die scheve verhouding vandaan komt. In de podcast werpt Kelder vervolgens verschillende mogelijke verklaringen op. Eén van de vragen die hij stelt, is of vrouwen gemiddeld misschien simpelweg minder waarde hechten aan financieel succes of het opbouwen van een groot vermogen. Hij presenteert dat nadrukkelijk als een vraag en niet als een conclusie. Want als dat niet de verklaring is, wat is dan wel de reden dat vrouwen relatief weinig voorkomen in de hoogste regionen van dit soort vermogenslijsten? Het zijn precies dat soort vragen waar hij in de aflevering dieper op ingaat.
Een onderwerp dat reacties oproept
Jort weet als geen ander dat dit soort uitspraken gevoelig liggen. Daar maakt hij zelf ook een grap over. "Dat mag ik als witte man natuurlijk eigenlijk niet zeggen." Die opmerking is typerend voor zijn stijl. Hij combineert een serieuze discussie met een flinke dosis zelfspot en provocatie. Daarmee probeert hij luisteraars uit te nodigen om na te denken, ook als ze het uiteindelijk niet met hem eens zijn. Het gesprek raakt aan een bredere maatschappelijke discussie. Waarom zijn vrouwen nog altijd minder zichtbaar aan de top van het bedrijfsleven? Ligt dat aan kansen? Aan persoonlijke keuzes? Aan de manier waarop bedrijven zijn ingericht? Of spelen meerdere factoren tegelijk een rol? Het zijn vragen waar onderzoekers, economen en ondernemers al jarenlang over discussiëren. Kelder voegt daar in zijn podcast zijn eigen observaties aan toe, zonder te pretenderen dat hij het definitieve antwoord heeft.
Typisch Jort Kelder weer dit soort gesprekken
Wie vaker naar Jortcast luistert, weet dat dit precies het soort onderwerp is waar Kelder graag zijn tanden in zet. Hij begint met een opvallende constatering, stelt vervolgens een aantal prikkelende vragen en probeert daarna samen met zijn gasten te onderzoeken hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Dat leidt regelmatig tot discussie. Sommige luisteraars zullen zich herkennen in zijn vragen. Anderen zullen zijn analyse juist te kort door de bocht vinden. En misschien is dat precies wat Jort een beetje voor elkaar wilt krijgen met zijn uitspraken. Hij weet het vuurtje in ieder geval lekker op te stoken. En daarmee komt Jort in ieder geval weer genoeg in de belangstelling te staan. Jort weet heel goed wat hij wel en niet kan en mag zeggen en zoekt lekker dat randje op om vervolgens een belangrijk onderwerp aan te snijden.